آمپر آب ماشین بالاست اما جوش نیاورده؟ راهنمای کامل عیب‌یابی و حل مشکل

تصور کنید در حال رانندگی هستید که ناگهان چشمتان به عقربه‌ آمپر آب می‌ افتد که از خط وسط رد شده و به سمت محدوده‌ قرمز حرکت می‌ کند. با نگرانی خودرو را کنار می‌ زنید و منتظر دیدن بخار و صدای قل‌ قل آب از زیر کاپوت هستید؛ اما هیچ بخاری دیده نمی‌ شود و ظاهراً ماشین جوش نیاورده است! این موقعیت گیج‌ کننده یکی از چالش‌ های رایجی است که دو علت کاملاً متفاوت دارد: یا سیستم برق و سنسور دما دچار خطا شده و به دروغ دما را بالا نشان می‌ دهد، و یا موتور واقعاً بیش از حد داغ شده است اما به دلیل بسته و تحت فشار بودن مدار رادیاتور، آب هنوز به نقطه‌ غلیان و بخار شدن نرسیده است.

در این راهنمای جامع از امداد جت، ابتدا اقدامات فوری برای محافظت از سرسیلندر در کنار جاده را مرور می‌ کنیم و سپس روش‌ های دقیق و عملی برای تفکیک «خطای برقی آمپر» از «داغ کردن واقعی موتور» در ترافیک و سربالایی را بررسی می‌کنیم.

واکنش فوری در جاده و تفکیک داغی واقعی از خطای برقی

 

اگر در حین رانندگی متوجه بالا رفتن غیرعادی آمپر آب شدید، پیش از آنکه به دنبال قطعه‌ معیوب بگردید، برای جلوگیری از سوختن واشر سرسیلندر این ۴ گام ایمنی را به ترتیب اجرا کنید:

1. کولر را خاموش و بخاری را روی آخرین درجه روشن کنید: بلافاصله راهنما بزنید، کولر را خاموش کنید تا بار اضافی از روی موتور برداشته شود و در کنار جاده توقف کنید. سپس درجه‌ بخاری را روی گرم‌ ترین حالت (قرمز) و فن را روی سریع‌ترین دور بگذارید؛ رادیاتور بخاری مانند یک رادیاتور کمکی عمل کرده و بخشی از گرمای آب سرسیلندر را به داخل اتاق تخلیه می‌ کند.

2. تصمیم‌ گیری حیاتی: موتور را روشن نگه داریم یا خاموش کنیم؟

   • اگر عقربه هنوز وارد منطقه‌ قرمز نشده، آب در مخزن وجود دارد و تسمه سالم است:
     موتور را برای ۲ تا ۳ دقیقه در حالت توقف روشن نگه دارید تا واترپمپ و فنِ رادیاتور آب را بچرخانند و دما پایین بیاید (خاموش کردن ناگهانی موتور داغ، گردش آب را متوقف کرده و باعث پس‌ زنی گرما به سرسیلندر می‌ شود).

   • استثنای مهم (چه زمانی باید فورا موتور را خاموش کرد؟):
     اگر عقربه به انتهای خط قرمز چسبیده و چراغ توقف (STOP) روشن شده است، صدای تق‌ تق از موتور می‌ آید، شلنگ ترکیده و آب خالی شده، و یا تسمه پاره شده است، بلافاصله موتور را خاموش کنید و فقط سوییچ را باز بگذارید تا فن‌ ها کار کنند.

3. هرگز در رادیاتور را باز نکنید و روی موتور آب نریزید:
   باز کردن در رادیاتور یا منبع انبساط در حالت داغ، باعث فوران ناگهانی آب و بخار تحت فشار و سوختگی شدید صورت و دست می‌ شود. همچنین هرگز روی سرسیلندر و بدنه‌ فلزی موتور آب نریزید؛ زیرا پاشیدن آب سرد روی فلز داغ باعث شوک حرارتی و ترک خوردن یا تاب برداشتن سرسیلندر می‌ شود (آب را تنها می‌ توان با جریان ملایم روی شبکه‌ های بیرونی رادیاتور در جلوی خودرو ریخت).

4. تشخیص سریع داغی واقعی از خطا برقی آمپر:

   • نشانه‌ های خطای برقی (موتور خنک است): عقربه بلافاصله پس از استارت صبحگاهی بالا می‌ پرد، با زدن راهنما یا روشن کردن چراغ‌ های جلو عقربه‌ آمپر بالا و پایین می‌ رود، و از کنار کاپوت هیچ حرارت غیرعادی یا بوی ضدیخی حس نمی‌ شود.

   • نشانه‌ های داغ بودن واقعی (موتور در خطر است): موج گرمای شدیدی از زیر کاپوت بیرون می‌ زند، بوی شیرین ضد یخ یا بوی روغن داغ به مشام می‌ رسد، شلنگ بالای رادیاتور در نگاه اول متورم است و کشش موتور در حرکت کم شده است.

چرا موتور واقعاً داغ است اما آب رادیاتور قل قل نمی کند؟

بسیاری از رانندگان تصور می‌ کنند آب رادیاتور هم مانند آب کتری در دمای ۱۰۰ درجه‌ سانتی‌ گراد می‌ جوشد و بخار می‌کند؛ بنابراین وقتی می‌ بینند آمپر روی ۱۱۰ درجه است اما بخاری بلند نمی‌ شود، فکر می‌ کنند آمپر خراب است!

حقیقت علمی این است که سیستم خنک‌ کننده‌ خودرو یک مدار بسته و تحت فشار است. وجود دو عامل باعث می‌شود نقطه‌ جوش مایع رادیاتور بسیار بالاتر از ۱۰۰ درجه برود:

1. ترکیب مساوی آب مقطر و ضدیخ (اتیلن گلیکول) نقطه‌ جوش مایع را بالا می‌ برد.

2. در رادیاتور (یا درِ منبع انبساط) دارای یک سوپاپ فنری فشار است که فشار داخل لوله‌ ها را بالا نگه می‌ دارد (مانند دیگ زودپز). افزایش فشار باعث می‌ شود مایع خنک‌ کننده تا حدود ۱۱۵ الی ۱۲۰ درجه‌ سانتی‌ گراد هم نجوشد و بخار نشود!

   بنابراین، وقتی آمپر آب بالا رفته اما ماشین جوش نیاورده است، ممکن است دمای واقعی موتور به مرز خطرناک آسیب به واشر سرسیلندر (مثلاً ۱۱۰ درجه) رسیده باشد، اما فشار در رادیاتور فعلاً جلوی قل‌قل کردن و فوران آب را گرفته است.

زمان و شرایط بالا رفتن آمپر آب و اقدامات فوری

اینکه آمپر آب دقیقاً در چه شرایطی (ترافیک، سربالایی، روشن کردن کولر یا روشن کردن چراغ‌ها) بالا می‌رود، قطعه‌ مقصر را لو می‌دهد. وضعیت خودروی خود را با جدول زیر تطبیق دهید تا علت محتمل و درجه‌ فوریت را بشناسید:

یک قاعده‌ کلی: برای تفکیک فوری ضعف سیستم فن از گرفتگی رادیاتور و واترپمپ، به سرعت خودرو دقت کنید؛ وقتی در بزرگراه با سرعت ۸۰ کیلومتر بر ساعت حرکت می‌کنید، باد طبیعی با شدت به رادیاتور می‌ خورد و اصلاً نیازی به فن نیست. بنابراین اگر ماشین در سرعت بالای جاده یا سربالایی داغ می‌ کند، فن‌ها بی‌ گناه هستند و مشکل از عدم گردش کافی آب در رادیاتور، ترموستات یا واترپمپ است!

۴ علت بالا رفتن کاذب آمپر آب

اگر بررسی‌ های اولیه نشان می‌ دهد که موتور گرمای غیرعادی ندارد و مشکل یک خطای نمایشی است، مقصر در یکی از این چهار بخش برقی قرار دارد:

۱. ضعف اتصال منفی بدنه و موتور 

این یکی از شایع‌ ترین و در عین حال فریبنده‌ ترین ایرادها در خودروهاست. تمام سنسورها و صفحه کیلومتر خودرو برای اینکه ولتاژ را درست بخوانند، به یک قطب منفی (اتصال بدنه و موتور) کاملاً تمیز و قوی نیاز دارند که از طریق یک کابل ضخیم از قطب منفی باتری به بدنه‌ خودرو و پوسته‌ گیربکس یا موتور وصل می‌ شود.

اگر سر این کابل در محل پیچ شدن به بدنه یا موتور زنگ بزند، سولفاته ببندد یا رشته‌ های آن پوسیده شود، اتصال منفی ضعیف می‌ شود. در این حالت، به محض اینکه شما یک مصرف‌ کننده‌ پرمصرف برقی (مانند چراغ‌ های جلو، مه‌ شکن، کولر یا گرم‌ کن شیشه) را روشن می‌ کنید، ولتاژ منفی موتور تغییر می‌ کند؛ این اختلاف ولتاژ باعث می‌ شود عقربه‌ آمپر آب در پشت فرمان به طور کاذب یک یا دو خط به سمت بالا بپرد و با خاموش کردن چراغ‌ ها فورا پایین بیاید!

۲. خرابی سنسور دمای آب

روی پوسته‌ ترموستات (در کنار سرسیلندر)، قطعه‌ کوچکی به نام سنسور دمای آب (فشنگی آب) بسته شده است که سر فلزی آن در داخل آب موتور قرار دارد. در داخل این سنسور یک مقاومت حساس به دما وجود دارد که با گرم شدن آب، مقاومت آن تغییر کرده و دمای لحظه‌ ای را به کامپیوتر خودرو (ECU) و صفحه کیلومتر گزارش می‌ دهد.

اگر این سنسور فرسوده شود یا عایق داخلی آن آسیب ببیند، مقاومت غلطی ارسال می‌ کند (مثلاً زمانی که دمای واقعی آب ۸۵ درجه است، سیگنال دمای ۱۱۵ درجه را به صفحه آمپر می‌ فرستد).

۳. سولفاته شدن سوکت سنسور یا زخمی شدن سیم کشی

گاهی خود فشنگی آب سالم است، اما به دلیل نشت جزئی آب یا شست‌ و شوی موتور، پایه‌ های مسی داخل سوکت فشنگی سولفاته و اکسید شده‌ اند. همچنین اگر روکش سیم فشنگی آب در مسیر عبور از روی موتور در اثر حرارت خشک شود و رشته‌ های سیم با بدنه‌ فلزی موتور تماس پیدا کنند (اتصال کوتاه به بدنه)، عقربه‌ آمپر آب به یک‌ باره تا آخرین نقطه‌ خط قرمز بالا می‌ پرد، حتی زمانی که موتور کاملاً سرد است.

۴. خرابی موتور عقربه‌ پشت آمپر

در موارد کمتر شایع، اگر با اتصال دستگاه عیب‌ یاب (دیاگ) مشخص شود که کامپیوتر خودرو دمای آب را کاملاً دقیق و طبیعی (مثلاً ۹۰ درجه) می خواند، اتصال منفی هم سالم است، اما عقربه‌ روی داشبورد روی خط قرمز ایستاده است، موتور پله‌ایِ کوچکی که در پشت صفحه کیلومتر وظیفه‌ چرخاندن عقربه را بر عهده دارد خراب شده یا گیر کرده است.

۶ علت مکانیکی بالا رفتن واقعی آمپر آب

اگر موتور واقعاً داغ است و آمپر به درستی هشدار می‌ دهد، یکی از شش قطعه‌ زیر در سیستم خنک‌ کننده مانع دفع حرارت شده است:

۱. قفل کردن یا نیمه‌باز ماندن ترموستات

ترموستات یک شیر حرارتی هوشمند در خروجی آب سرسیلندر است. وقتی موتور سرد است، ترموستات مسیر را می‌ بندد تا موتور زود گرم شود و وقتی دمای آب به حد استاندارد (بسته به مدل موتور معمولاً بین ۸۲ تا ۸۹ درجه) رسید، باز می‌شود تا آب داغ برای خنک شدن به رادیاتور برود.

اگر موم داخل ترموستات خراب شود و در حالت بسته یا نیمه‌ باز گیر کند (قفل شود)، آب داغ در داخل بلوک موتور و سرسیلندر حبس می‌شود و نمی تواند با سرعت کافی به رادیاتور برود؛ در نتیجه آمپر آب به سرعت بالا می رود در حالی که آب داخل رادیاتور هنوز خنک است!

۲. از کار افتادن دور کند فن رادیاتور (خرابی رله یا مقاومت فن)

در بیشتر خودروهای امروزی، پروانه‌ فن رادیاتور دارای دو سرعت چرخش است: دور کند و دور تند.

در شرایط عادی و در ترافیک، به محض اینکه دمای آب کمی از حد وسط بالاتر می‌رود (مثلاً به ۹۶ یا ۹۷ درجه می‌رسد)، «دور کند فن» با صدای ملایم روشن می‌شود و دما را آرام پایین می آورد. اگر رله‌ دور کند فن یا قطعه‌ای به نام مقاومت فن (که جلوی سینی فن نصب می شود) بسوزد، دور کند از کار می‌ افتد! در این حالت، در ترافیک آمپر آب همین‌ طور بالا می‌ رود تا به مرز خطرناک ۱۰۵ یا ۱۰۸ درجه برسد و تازه در آن نقطه، دور تند فن با صدای بسیار بلند وارد مدار می‌شود تا موتور را از جوش آوردن نجات دهد.

۳. گرفتگی داخلی لوله‌های رادیاتور یا کیپ شدن کندانسور کولر از بیرون

رادیاتور به دو شکل کارایی خود را از دست می‌دهد:

• گرفتگی و رسوب داخلی: استفاده از آب لوله‌ کشی شهری (به جای آب مقطر) یا تعویض نکردن سالانه‌ ضدیخ، باعث می‌ شود املاح آهکی و زنگ‌ آهن، لوله‌ های باریک آلومینیومی داخل رادیاتور را مسدود کنند. رادیاتور رسوب‌ گرفته در شهر مشکل چندانی نشان نمی‌ دهد، اما در سربالایی‌ ها و سرعت بالا که موتور گرمای زیادی تولید می‌ کند، توان خنک کردن آب را ندارد.

• گرفتگی بیرونی (پشت کندانسور کولر): رادیاتور کولر (کندانسور) درست در جلوی رادیاتور آب نصب شده است. اگر پره‌ های ظریف این دو رادیاتور با گل‌ و لای، پلاستیک، پرز و حشرات جاده کیپ شوند، باد از میان رادیاتور عبور نمی‌کند. (برای شست‌ و شوی بیرونی، باید در حالت موتور سرد، آب را با فشار ملایم شلنگ معمولی ریخت؛ هرگز لانس پرفشار کارواش را از نزدیک به رادیاتور نگیرید، زیرا پره‌ های نازک آلومینیومی را خم و مسدود می‌ کند).

۴. خوردگی پره های واترپمپ

واترپمپ مانند قلب موتور، با نیروی تسمه می‌ چرخد و آب را با فشار در میان سیلندرها و رادیاتور به گردش در می‌آورد. در داخل واترپمپ، یک پروانه‌ فلزی یا پلاستیکی وجود دارد.

اگر به دلیل استفاده از آب نامناسب، پره‌ های این پروانه در اثر زنگ‌ زدگی و خورندگی ساییده و صاف شوند (یا پروانه روی محور خود هرز بچرخد)، واترپمپ هیچ نشتی آبی به بیرون ندارد و صدای غیرعادی هم نمی‌ دهد، اما دیگر نمی‌ تواند آب را با سرعت بچرخاند؛ در نتیجه دمای موتور در دورهای بالا و سربالایی‌ ها به شدت اوج می‌ گیرد.

۵. وجود حباب هوا در مدار یا خرابی در رادیاتور

• گیر افتادن هوا در سرسیلندر: اگر پس از تعویض شلنگ، ترموستات یا ضدیخ، مدار خنک‌ کننده به صورت اصولی از پیچ‌های هواگیری تخلیه نشود، یک توده‌ هوا در بالاترین نقطه‌ سرسیلندر گیر می‌ افتد. این جیبِ هوا مانع گردش آب شده و سنسور دما را به شدت داغ می‌کند.

• ضعیف شدن فنر در رادیاتور: همان‌ طور که گفتیم، در رادیاتور وظیفه دارد فشار مدار را حفظ کند. اگر واشر یا فنر در رادیاتور خراب شود و نتواند فشار را نگه دارد، نقطه‌ جوش آب پایین می‌ آید و آب از لوله‌ سرریز به بیرون تبخیر شده و کسری آب ایجاد می‌کند.

۶. شروع آسیب به واشر سرسیلندر

پیش از آنکه واشر سرسیلندر به طور کامل بسوزد و آب و روغن را با هم قاطی کند، ممکن است دچار ترسیدگی شود؛ یعنی لایه‌ آب‌ بندی واشر در کنار یکی از سیلندرها ضعیف شده و در هر بار احتراق، بخشی از گازهای داغ و پرفشار داخل سیلندر به درون کانال‌ های آب سرسیلندر نشت می‌ کند. ورود این گاز داغ به مدار آب، هم دمای آمپر را بالا می‌ برد و هم شلنگ‌ های رادیاتور را به شدت باد کرده و سفت می‌ کند.

۳ بررسی خانگی ایمن برای تشخیص علت بالا رفتن آمپر

زمانی که با مشکل بالا رفتن آمپر روبه‌رو هستید، با رعایت کامل شرایط ایمنی می‌ توانید این سه بررسی تشخیصی را انجام دهید تا مقصر اصلی مشخص شود:

مقایسه‌ دمای شلنگ بالا و پایین رادیاتور

• هدف: تشخیص اینکه آیا ترموستات در حالت بسته قفل کرده است یا آب در رادیاتور گردش دارد.

• شرایط ایمنی قبل از شروع (کار سطح ۳ با حرارت و فن): در زیر کاپوت، پروانه‌ فن رادیاتور ممکن است در هر لحظه (حتی زمانی که موتور خاموش است) به صورت خودکار و با سرعت بالا روشن شود! بنابراین پیش از بردن دست به زیر کاپوت، موتور را خاموش کنید، آستین، ساعت و لباس گشاد را جمع نمایید و دستان خود را کاملاً دور از پروانه‌ فن نگه دارید. همچنین برای جلوگیری از سوختگی پوست، ابتدا پشت دست را از فاصله‌ چند سانتی‌ متری نزدیک شلنگ‌ها ببرید و ناگهان شلنگ داغ را در مشت نگیرید.

• مراحل و تفسیر نتیجه:

  1. زمانی که موتور گرم شده و آمپر بالا رفته است، دمای شلنگ ضخیم بالایی رادیاتور (که آب داغ را از سرسیلندر به رادیاتور می‌ آورد) را با احتیاط بررسی کنید.

  2. سپس دمای شلنگ ضخیم پایینی رادیاتور (و بدنه‌ پایینی رادیاتور) را بررسی نمایید.

  • اگر هر دو شلنگ بالا و پایین بسیار سرد یا فقط کمی ولرم هستند (در حالی که آمپر روی قرمز است): موتور اصلاً داغ نیست و مشکل از خطای برقی آمپر یا فشنگی آب است.

  • اگر شلنگ بالا به شدت داغ و سفت است، اما شلنگ پایین کاملاً سرد مانده است: آب داغ پشت درِ بسته مانده است؛ این یعنی ترموستات در حالت بسته قفل کرده و اجازه‌ ورود آب به رادیاتور را نمی‌دهد.

  • اگر هر دو شلنگ بالا و پایین به شدت داغ هستند: ترموستات باز شده و سالم است؛ مشکل از کار نکردن فن‌ ها، گرفتگی رادیاتور یا ضعف واترپمپ است.

تست تقویت اتصال منفی با کابل کمکی باتری

• هدف: تشخیص قطعی ضعف کابل اتصال منفی بدنه و موتور (در خودروهایی که آمپر با روشن کردن چراغ یا کولر بالا می‌رود).

• شرایط ایمنی قبل از شروع: خودرو در حالت پارک و ترمز دستی کشیده باشد. مراقب باشید کابل کمکی به هیچ عنوان با قطب مثبت (+) باتری یا تسمه و پروانه‌ فن برخورد نکند.

• مراحل و تفسیر نتیجه:

  1. یک رشته از کابل باتری‌ به‌ باتری (کابل مشکی) را بردارید. یک سر گیره‌ آن را به قطب منفی (-) باتری وصل کنید.

  2. سر دیگر همان کابل را مستقیماً به یک قطعه‌ فلزی تمیز و بدون رنگ روی بدنه‌ موتور یا پوسته‌ گیربکس وصل نمایید (با این کار، یک مسیر منفی کمکی و قوی به موتور داده‌ اید).

  3. حالا پشت فرمان بنشینید، موتور و چراغ‌ های جلو را روشن کنید و به عقربه‌ آمپر آب نگاه کنید. اگر با وصل کردن این کابل، عقربه‌ آمپر آب به جای عادی خود برگشت و دیگر با روشن کردن چراغ‌ ها بالا نپرید، سیستم خنک‌ کننده‌ شما کاملاً سالم است و تنها باید یک کابل اتصال منفی تقویتی توسط باتری‌ ساز بین باتری، بدنه و موتور بسته شود.

۳. بررسی چشمی گردش آب و ۴ نشانه‌ هشدار دهنده‌ واشر سرسیلندر

در خودروهایی که دارای منبع انبساط شفاف با لوله‌ برگشت باریک در بالای آن هستند (مانند پراید، پژو ۲۰۶ و سمند EF7)، زمانی که موتور روشن است، می‌توانید بدون باز کردن در مخزن، از پشت پلاستیک شفاف یا شلنگ باریک بالای مخزن بررسی کنید که آیا با گاز دادن، آب با فشار به داخل منبع بر می‌گردد یا خیر (ضعف شدید جریان برگشت در دور بالا، نشانه‌ خورده شدن پره‌ های واترپمپ یا گرفتگی مسیر است).

• ۴ علامت جدی نفوذ کمپرس و سوختن واشر سرسیلندر: اگر بالا رفتن آمپر آب با یکی از این چهار نشانه همراه است، واشر سرسیلندر آسیب دیده و نباید به رانندگی ادامه دهید:

  1. سفت شدن بیش از حد شلنگ‌های رادیاتور: حتی زمانی که موتور تازه چند دقیقه است روشن شده، فشار گاز سیلندر شلنگ‌ها را به شدت باد می‌کند.

  2. خروج مداوم حباب‌های هوا و قل‌قل کردن در منبع انبساط هم‌زمان با گاز دادن.

  3. تغییر رنگ روغن موتور به حالت شیری‌ رنگ در پشت درِ روغن‌ریز یا روی گیج روغن، و یا دیدن لکه‌های چرب روغن در آب رادیاتور.

  4. خروج دود سفید و غلیظ از اگزوز حتی زمانی که موتور و هوا کاملاً گرم است، همراه با کم شدن مداوم آب رادیاتور بدون وجود نشتی روی زمین.

ویژگی‌ های حرارتی موتورهای ایرانی و یک باور غلط

در نگهداری سیستم خنک‌کننده‌ خودروهای رایج در بازار ایران، شناخت حساسیت هر موتور و پرهیز از یک اشتباه رایج در ترکیب ضدیخ ضروری است:

نقاط حساس در موتورهای XU7، TU5 و EF7

• موتور XU7 (پژو ۴۰۵، پارس و سمند معمولی): این موتور به دلیل طراحی بوش‌های سیلندر و سرسیلندر، بیشترین حساسیت را به بالا رفتن دما و کسری آب دارد. در این خودروها، فرسودگی رله‌های فن (داخل جعبه‌ رله‌ جلوی رادیاتور)، کیپ شدن لوله‌های رادیاتور تک‌لول قدیمی و یا شکستن پیچ پلاستیکی هواگیری روی ترموستات، در مدت کوتاهی به ترسیدگی و سوختن واشر سرسیلندر ختم می‌شود (استفاده از پیچ هواگیری برنجی و رادیاتور دولول استاندارد به پایداری دمای این موتور کمک زیادی می‌کند).

• موتور TU5 (پژو ۲۰۶ تیپ ۵، ۲۰۷ و رانا): سیستم خنک‌کننده‌ این موتور به هواگیری دقیق از هر دو پیچ هوا گیری (روی پوسته‌ ترموستات و روی لوله‌ بخاری در پشت موتور) وابسته است. اگر پس از تعویض ضد یخ، هوا گیری به درستی انجام نشود، حباب هوا پشت سنسور دما گیر کرده و باعث نوسان شدید آمپر می‌ شود.

• موتور ملی EF7 (سمند، سورن و دنا): در این موتور، سلامت واترپمپ، سالم بودن در منبع انبساط (که سوپاپ فشار مدار روی آن قرار دارد) و نداشتن نشتی از لوله‌ فلزی پشت موتور و خنک‌ کن روغن، کلید اصلی جلوگیری از بالا رفتن آمپر در سربالایی‌هاست.

باور غلط ریختن ضدیخ خالص بدون آب مقطر در رادیاتور!

برخی از رانندگان تصور می‌ کنند که هر چه درصد ضدیخ (که روی قوطی آن عبارت ضد جوش هم نوشته شده است) بیشتر باشد و به جای آب، رادیاتور را با ضدیخ خالص و غلیظ پر کنند، موتور خنک‌ تر می‌ ماند!

• چرا ضدیخ خالص باعث داغ کردن موتور می‌ شود؟ از نظر فیزیکی، توانایی آب خالص در جذب و انتقال گرما (ظرفیت گرمایی ویژه) بسیار بیشتر از مایع ضدیخ (اتیلن گلیکول) است و ضدیخِ خالص غلیظ‌ تر است و کندتر در لوله‌ها حرکت می‌ کند. وظیفه‌ ضدیخ تنها این است که نگذارد آب در زمستان یخ بزند، نقطه‌ جوش آب را بالا ببرد و جلوی زنگ‌ زدگی را بگیرد. اگر رادیاتور را با ضد یخ خالص (بدون آب) پر کنید، مایع نمی‌ تواند گرمای سرسیلندر را به سرعت تحویل بگیرد و آمپر آب در سربالایی‌ ها و تابستان بالا می‌ رود! نسبت استاندارد و علمی در تمام فصول سال، همیشه ترکیب ۵۰ درصد ضدیخ استاندارد با ۵۰ درصد آب مقطر (یا آب رادیاتور بدون املاح) است.

نتیجه گیری: چه زمانی باید توقف کنیم و از مکانیک سیار کمک بگیریم؟

بالا رفتن آمپر آب در حالی که هنوز بخاری از کاپوت بلند نشده است، یک فرصت طلایی است تا پیش از رسیدن دما به نقطه‌ جوش و سوختن واشر سرسیلندر، مشکل را ریشه‌یابی کنید. با بررسی رفتار عقربه هنگام روشن کردن چراغ‌ها، تست کابل منفی و مقایسه‌ محتاطانه‌ دمای شلنگ بالا و پایین رادیاتور، می‌ توانید مرز میان یک خطای برقی ساده و یک نقص مکانیکی در ترموستات، فن یا واترپمپ را به درستی تشخیص دهید.

اما به خاطر داشته باشید که اگر شلنگ‌ های رادیاتور به شدت داغ و سفت شده‌ اند، یکی از شلنگ‌ ها سرد مانده است، فنِ رادیاتور در دمای بالا روشن نمی‌ شود و یا بوی ضدیخ از موتور به مشام می‌ رسد، ادامه دادن به رانندگی خطر سوختن واشر سرسیلندر و تاب برداشتن سرسیلندر را به همراه دارد. در این شرایط، رانندگی را ادامه ندهید؛ شما می‌ توانید در هر ساعت از شبانه‌ روز از طریق سامانه‌ امداد جت درخواست خود را ثبت کنید تا نزدیک‌ ترین امدادگر، باتری‌ ساز یا مکانیک سیار همکار در منطقه‌ شما به موقعیتتان اعزام شود. همکاران ما با بررسی دقیق دمای واقعی موتور با دستگاه دیاگ، خدماتی مانند تعویض ترموستات، تعویض فشنگی آب، رفع عیب رله و مقاومت فن، تقویت کابل اتصال منفی و هواگیری اصولی مدار رادیاتور را در همان محل انجام می‌ دهند، و یا در صورت نیاز به تعمیرات تخصصی واترپمپ و سرسیلندر، خودروی شما را با یدک‌ کش به صورت ایمن به تعمیرگاه منتقل می‌ کنند.