امداد جت

صدا خرخر یا ساییدگی فلز هنگام ترمز گیری از چیست؟

ساییده شدن دیسک هنگام ترمز

شنیدن هر صدای غیرعادی از خودرو می‌تواند نگران‌کننده باشد، اما هیچ صدایی به اندازه‌ی یک «خرخر» یا «ساییدگی فلز روی فلز» عمیق و گوش‌خراش از سیستم ترمز، هشداردهنده نیست. سیستم ترمز خودرو بر پایه‌ی اصطکاک کنترل‌شده میان یک ماده‌ی نسبتاً نرم (لایه‌ی اصطکاکی لنت) و یک سطح صاف چدنی (دیسک یا کاسه‌چرخ) کار می‌کند. زمانی که هنگام فشردن پدال ترمز صدای خشن کشیده شدن دو قطعه آهن روی یکدیگر به گوش می‌رسد، یعنی این لایه‌ی محافظ از بین رفته و دو قطعه‌ی فلزی سخت در حال تراشیدن یکدیگر هستند.

در این راهنمای جامع از امداد جت، قدم‌به‌قدم دلایل اصلی این صدای خطرناک را بررسی می‌کنیم، تله‌ی پنهانی که باعث می‌شود رانندگان با دیدن لنت بیرونی فریب بخورند را توضیح می‌دهیم و اقدامات ایمن برای متوقف کردن خودرو و جلوگیری از خسارت‌های سنگین‌تر را مرور می‌کنیم.

تشخیص اولیه مشکل از روی زمان بروز صدا

پیش از هر اقدامی، به لحظه‌ی دقیق شروع و قطع شدن صدا توجه کنید تا مشخص شود مشکل از لنت‌هاست یا بخش‌های دیگر چرخ:

  • صدای خرخر و ساییدگی زبر فقط هنگام فشردن پدال ترمز: اگر در حرکت عادی صدایی نمی‌شنوید و سایش فلزی تنها با لمس پدال ترمز شروع می‌شود، به احتمال زیاد لایه‌ی اصطکاکی دست‌کم یکی از لنت‌ها به طور کامل تمام شده (تماس آهن با آهن) و یا یک سنگ‌ریزه‌ی سخت بین لنت و دیسک گیر کرده است.

  • صدای سایش یا غرش ممتد در حین حرکت (حتی بدون فشردن ترمز): اگر صدای خرخر در تمام مدت حرکت خودرو شنیده می‌شود و با برداشتن پا از روی ترمز قطع نمی‌شود، معمولاً پیستون یا پین کالیپر ترمز قفل کرده و لنت را رها نمی‌کند، سینی فلزی پشت دیسک کج شده و یا بلبرینگ چرخ آسیب دیده است.

  • صدای تق‌تق یا خرخر فلزی فقط هنگام پیچیدن فرمان: اگر صدا در مسیر مستقیم وجود ندارد و فقط هنگام دور زدن و چرخاندن فرمان به چپ یا راست شنیده می‌شود، مشکل معمولاً به خرابی مفصل سرپلوس مربوط است و ارتباطی با لنت ترمز ندارد.

صدای سوت کشیدن در مقابل صدای خرخر و سایش فلز

تشخیص تفاوت میان دو صدای رایج ترمز، مرحله‌ی خرابی و میزان فوریت آن را مشخص می‌کند:

صدای سوت کشیدن : این صدا معمولا یک جیغ تیز و با فرکانس بالاست که می‌تواند دلایل مختلفی از رطوبت صبحگاهی تا خشک بودن جنس لنت داشته باشد. اما مهم‌ترین کاربرد مهندسی آن، عملکرد «شاخک نشانگر سایش لنت» است؛ یک زبانه‌ی فلزی کوچک که روی بسیاری از لنت‌ها قرار دارد تا وقتی ضخامت لنت به حداقل مجاز رسید، با دیسک تماس پیدا کند و با صدای سوت، فرارسیدن زمان تعویض لنت را خبر دهد. البته توجه داشته باشید که همه‌ی لنت‌های موجود در بازار این شاخک صوتی را ندارند (و برخی خودروها از سنسور برقی استفاده می‌کنند)؛ بنابراین نشنیدن صدای سوت به این معنی نیست که لنت‌ها حتماً سالم هستند. اگر صدای چرخ های شما بیشتر شبیه به یک جیغ ممتد در حال حرکت است (حتی زمانی که ترمز نمی‌گیرید)، احتمالاً منشأ متفاوتی دارد که در راهنمای علت صدای جیغ ممتد از چرخ ها آن را بررسی کرده‌ایم؛ اما اگر صدا فقط هنگام ترمزگیری و به صورت سوت است، حتماً مطلب تشخیص و رفع سوت کشیدن لنت ترمز را بخوانید.

صدای خرخر یا ساییدگی فلز : این صدا یک غرش خشن، عمیق و بم است که حس کشیده شدن دو قطعه‌ی فلزی سنگین روی هم و ارتعاش زبر در زیر پدال ترمز را منتقل می‌کند. صدای خرخر در بیشتر موارد به این معناست که خودرو از مرحله‌ی هشدار عبور کرده، گوشت لنت در یکی از چرخ‌ها به پایان رسیده و اکنون قطعات فلزی سیستم ترمز مستقیماً در حال ساییدن و تخریب یکدیگر هستند.

مشکل یابی از صدای خرخر چرخ ها و اقدامات فوری

اگر در حین رانندگی با صدای سایش فلزی مواجه شدید، نشانه‌های همراه با صدا را با جدول زیر تطبیق دهید تا علت محتمل و واکنش ایمن را بشناسید:

نشانه و شرایط بروز صدا علت محتمل خطر ادامه‌ی رانندگی اقدام / درجه‌ی فوریت
صدای خرخر شدید آهن روی آهن هنگام ترمز + حس رنده شدن زیر پدال تمام شدن کامل لایه‌ی اصطکاکی لنت (بیرونی یا داخلی) و تماس صفحه‌ی آهنی لنت با دیسک افت قدرت ترمز، شیار برداشتن عمیق دیسک و داغ شدن شدید روغن ترمز

قرمز: رانندگی را ادامه ندهید؛ برای حمل خودرو یا تعویض لنت در محل کمک بگیرید.

صدای خرخر ممتد + بوی شدید سوختگی لنت + کشیده شدن فرمان به یک سمت گیر کردن (گیرپاژ) پین‌ها یا پیستون کالیپر و درگیر ماندن دائمی لنت با دیسک بالا رفتن شدید دمای چرخ، جوشیدن روغن ترمز و از دست رفتن توان ترمز

قرمز: رانندگی را ادامه ندهید؛ برای حمل خودرو کمک بگیرید و بگذارید چرخ با هوای محیط خنک شود.

صدای خراشیدگی تیز و ناگهانی پس از عبور از جاده‌ی شنی یا خاکی گیر کردن سنگ‌ریزه بین لنت و دیسک یا کج شدن سینی گردگیر پشت دیسک ایجاد خط و شیار عمیق روی سطح دیسک ترمز در صورت ادامه‌ی سایش

نارنجی: فقط با سرعت کم و احتیاط، مستقیم تا نزدیک‌ترین تعمیرگاه بروید (یا در فضای امن بررسی کنید).

صدای خرخر از چرخ‌های عقب در خودروهای کاسه‌ای + ضعیف شدن ترمز دستی تمام شدن لنت کفشکی عقب و برخورد پرچ‌های فلزی یا کفشک با کاسه‌چرخ تراشیده شدن و پله کردن دیواره‌ی داخلی کاسه‌چرخ و افت ترمز عقب

نارنجی: فقط با سرعت کم و احتیاط، مستقیم تا نزدیک‌ترین تعمیرگاه بروید.

صدای هوم یا خرخر ممتد در حرکت که با افزایش سرعت بلندتر می‌شود فرسودگی و خرد شدن ساچمه‌های بلبرینگ چرخ افزایش لقی چرخ، داغ شدن توپی و آسیب به مجموعه‌ی چرخ در سرعت بالا

نارنجی: فقط با سرعت کم و احتیاط، مستقیم تا نزدیک‌ترین تعمیرگاه بروید.

یک قاعده‌ی کلی: صدای سوت کشیدن معمولاً یک هشدار پیشگیرانه است، اما صدای خرخر فلزی یعنی تخریب فیزیکی شروع شده است. هر کیلومتر رانندگی و ترمزگیری در حالتی که آهن پشت لنت به دیسک می‌ساید، علاوه بر کاهش ایمنی، هزینه‌ی یک تعویض لنت ساده را به هزینه‌ی سنگین تعویض جفتی دیسک‌های ترمز و سرویس کالیپر تبدیل می‌کند.

۴ مقصر اصلی صدای خرخر و ساییدگی فلز موقع ترمز

اگر صدا دقیقاً در زمان فشردن پدال ترمز شنیده می‌شود، یکی از چهار عامل زیر در چرخ‌های خودرو در حال رخ دادن است:

۱. تمام شدن کامل لنت ترمز و تماس صفحه‌ آهنی با دیسک

این شایع‌ترین و پرخطرترین علت صدای خرخر است. هر لنت ترمز از دو بخش ساخته شده است: یک لایه‌ی اصطکاکی مصرفی و یک «صفحه‌ی پشتیبان فولادی» که لایه‌ی اصطکاکی روی آن چسبیده است. اگر لنت به موقع تعویض نشود، ماده‌ی اصطکاکی به طور کامل ساییده شده و تمام می‌شود. در این نقطه، چیزی جز صفحه‌ی فولادی پشت لنت باقی نمی‌ماند؛ وقتی پدال ترمز را فشار می‌دهید، این صفحه‌ی آهنی مستقیماً با فشار زیاد روی دیسک ترمز چدنی فشرده می‌شود. صدای خرخر گوش‌خراشی که می‌شنوید، صدای تراشیده شدن سطح دیسک توسط آهن پشت لنت است که هم قدرت نگه‌دارندگی ترمز را کاهش می‌دهد و هم روی دیسک شیارهای عمیق ایجاد می‌کند.

مقایسه‌ای از یک دیسک ترمز سالم و خراب

۲. فریب بزرگ لنت بیرونی

یکی از رایج‌ترین دام‌هایی که رانندگان در آن می‌افتند این است که از کنار چرخ و از لابه‌لای پره‌های رینگ به لنت ترمز نگاه می‌کنند، می‌بینند لنت هنوز ضخامت خوبی دارد و با خیال راحت به سفر ادامه می‌دهند؛ غافل از اینکه هر چرخ دیسکی دارای دو عدد لنت است: «لنت بیرونی» (که از لای رینگ دیده می‌شود) و «لنت داخلی» (که در پشت دیسک و به سمت زیر خودرو پنهان است).

چرا لنت داخلی زودتر تمام می‌شود؟

در بیشتر خودروهای سواری، کالیپر ترمز از نوع شناور و تک‌پیستون است؛ یعنی پیستون هیدرولیکی فقط در سمت داخل چرخ قرار دارد و مستقیماً به لنت داخلی فشار می‌آورد. برای اینکه لنت بیرونی هم به همان اندازه فشرده شود، بدنه‌ی کالیپر باید روی دو میله‌ی فلزی به نام «پین‌های راهنما» به نرمی بلغزد. اگر گردگیر این پین‌ها پاره شود، زنگ بزنند یا به جای گریس نسوز مخصوص ترمز با گریس معمولی چرب شده باشند، پین‌ها گیر می‌کنند. در نتیجه، در هر بار ترمزگیری، بار اصلی روی لنت داخلی می‌ماند و لنت داخلی کاملاً تمام شده و به آهن می‌رسد، در حالی که لنت بیرونی هنوز سالم به نظر می‌رسد!

نمایش تفاوت سایش لنت بیرونی سالم و لنت داخلی به آهن رسیده

  • بررسی خانگی: بازدید چشمی دیسک، براده‌ها و دمای چرخ

    • هدف: تشخیص نشانه‌های تماس آهن با آهن بدون فریب خوردن از ظاهر لنت بیرونی.

    • شرایط ایمنی قبل از شروع: خودرو را در مکانی صاف و امن پارک کنید، موتور را خاموش نمایید، ترمز دستی را بکشید و دنده را در حالت ۱ (در خودروی دستی) یا حالت پارک P (در خودروی اتوماتیک) قرار دهید. پیش از بررسی نزدیک چرخ، حداقل ۳۰ تا ۴۵ دقیقه صبر کنید تا قطعات خنک شوند و هرگز به دیسک یا رینگ داغ دست نزنید.

    • مراحل بررسی:

      1. با چراغ‌قوه از میان پره‌های رینگ به سطح دیسک نگاه کنید؛ وجود خط و خش‌های عمیق و ناهموار نشان‌دهنده‌ی سایش فلزی است (حتی اگر شیار در سمت پشتی دیسک باشد).

      2. سطح روی رینگ و اطراف چرخ را نگاه کنید؛ گرد لنت سالم معمولاً نرم و سیاه مات است، اما وجود «براده‌های زبر، براق و اکلیلی آهن» (یا ذرات زنگ‌آهن) روی رینگ، نشانه‌ی واضح تراشیده شدن فلز دیسک توسط صفحه‌ی آهنی لنت است.

      3. برای سنجش دما بدون تماس دست، پس از توقف خودرو، پشت دست خود را در فاصله‌ی چند سانتی‌متری رینگ نگه دارید. از آنجا که چرخ‌های جلو به دلیل سهم بیشتر در ترمزگیری به طور طبیعی گرم‌تر از چرخ‌های عقب هستند، همیشه دمای چرخ چپ و راست را روی یک محور با هم مقایسه کنید؛ اگر یک چرخ به شکل غیرعادی داغ‌تر از چرخِ هم‌محور خود است، کالیپر یا لنت همان چرخ درگیر است.

    • کجا متوقف شوید: دیدن کامل لنت داخلی معمولاً نیاز به باز کردن چرخ دارد. هرگز خودرویی را که فقط روی جک قرار دارد (بدون قرار دادن خرک ایمنی در زیر شاسی و مانع در پشت چرخ‌ها) تکان ندهید و سر یا دست خود را به داخل گلگیر نبرید؛ باز کردن چرخ و بررسی لنت داخلی را به مکانیک بسپارید.

۳. گیر کردن سنگ‌ریزه بین لنت و دیسک

گاهی لنت‌های داخلی و بیرونی ضخامت کافی دارند، اما هنگام عبور از جاده‌های خاکی، شنی یا خیابان‌های در حال لکه‌گیری آسفالت، یک سنگ‌ریزه‌ی سخت به فضای باریک میان لنت و دیسک و یا پشت «سینی گردگیر فلزی دیسک» می‌پرد و گیر می‌کند.

تفاوت صدای سنگ‌ریزه با تمام شدن لنت در این است که صدای سنگ‌ریزه به طور ناگهانی شروع می‌شود، صدای خراشیدگی تیزتر و زیرتری دارد و معمولاً به جای تراشیدن کل سطح دیسک، فقط یک خط باریک روی دیسک می‌اندازد.

  • روش ایمن برای خارج کردن سنگ‌ریزه: اگر به گیر کردن سنگ‌ریزه مشکوک هستید، در یک پارکینگ یا کوچه‌ی کاملاً خالی و امن، با احتیاط چند متر بسیار آهسته با دنده‌ی عقب حرکت کنید و چند بار ترمز ملایم بگیرید تا چرخش برعکس چرخ، سنگ‌ریزه را آزاد کند؛ اگر با این کار صدا قطع نشد، به رانندگی ادامه ندهید و اجازه دهید مکانیک چرخ را باز کند.

۴. داغ شدن بیش از حد و شیشه‌ای شدن سطح لنت ترمز

پدیده‌ی «شیشه‌ای شدن لنت» زمانی رخ می‌دهد که دمای لنت در اثر ترمزهای سنگین و ممتد (به‌ویژه در سرازیری‌های طولانی کوهستانی) بیش از حد بالا برود. این حرارت شدید باعث می‌شود رزین‌های نگه‌دارنده‌ی مواد لنت ذوب شوند و پس از سرد شدن، یک لایه‌ی بسیار سخت، صیقلی و براق روی سطح لنت بسازند.

لنت شیشه‌ای‌شده خاصیت اصطکاکی نرم خود را از دست می‌دهد، هنگام تماس با دیسک سر می‌خورد و علاوه بر کاهش شدید قدرت ترمزگیری، صدای ناله و خرخر خشنی تولید می‌کند. این فرآیند معمولاً با یک بوی تند همراه است؛ اگر علاوه بر صدا، بوی سوختگی از چرخ ها هنگام ترمز گیری را حس می‌کنید، سیستم ترمز شما بیش از حد داغ شده و نیاز به توقف فوری برای خنک شدن دارد.

دو علت دیگر که صدایشان با تمام شدن لنت جلو اشتباه گرفته می‌شود

همیشه صدای خرخر از دیسک‌های چرخ جلو نیست؛ دو بخش دیگر نیز می‌توانند صدایی بسیار مشابه ایجاد کنند:

صدای خرخر از ترمز کاسه‌ای عقب در خودروهای ایرانی

در بسیاری از خودروهای رایج بازار ایران (مانند خانواده‌ی پراید، تیبا، ساینا، کوییک و برخی مدل‌های پژو ۴۰۵ و سمند)، ترمز چرخ‌های جلو دیسکی است اما ترمز چرخ‌های عقب از نوع «کاسه‌ای» است. در این سیستم، دو لنت هلالی‌شکل (لنت کفشکی) در داخل یک محفظه‌ی چدنی بسته به نام «کاسه‌چرخ» باز و بسته می‌شوند. وقتی گوشت لنت‌های عقب تمام می‌شود، سرِ پرچ‌های فلزی لنت یا لبه‌ی آهنی کفشک مستقیماً به دیواره‌ی داخلی کاسه‌چرخ کشیده می‌شود و هنگام ترمزگیری (یا کشیدن ترمز دستی) صدای خرخر و سایش فلزی از عقب خودرو به گوش می‌رسد. همچنین ضعیف شدن فنرهای برگرداننده‌ی لنت، گیر کردن سیلندر چرخ عقب و یا آزاد نشدن کامل سیم ترمز دستی، از علت‌های شایع درگیر ماندن و داغ شدن چرخ‌های عقب در این خودروها هستند. (توجه داشته باشید که هنگام باز کردن کاسه‌چرخ در تعمیرگاه، گرد لنت جمع‌شده در داخل کاسه نباید با فشار باد در هوا پخش و استنشاق شود، بلکه باید با اسپری مخصوص شستشوی ترمز تمیز شود).

گیر کردن کالیپر و خرابی بلبرینگ چرخ

 

  • گیر کردن (گیرپاژ) کالیپر ترمز: پیستون کالیپر باید پس از برداشتن پا از روی پدال ترمز، کمی به عقب برگردد تا لنت از دیسک جدا شود. اگر پیستون به دلیل زنگ‌زدگی و پارگی گردگیر قفل کند، لنت بعد از رها کردن پدال همچنان روی دیسک کشیده می‌شود؛ در نتیجه چرخ به شدت داغ می‌شود، خودرو ممکن است به یک سمت بکشد، قدرت ترمز آن چرخ افت می‌کند و صدای سایش حتی بدون فشردن ترمز هم شنیده می‌شود.

  • خرابی بلبرینگ چرخ: گاهی منشأ صدا اصلاً سیستم ترمز نیست، بلکه ساچمه‌های داخل «بلبرینگ چرخ» فرسوده یا خرد شده‌اند. صدای بلبرینگ خراب معمولاً یک غرش یا هوم ممتد است که در حین حرکت (بدون ترمزگیری) وجود دارد و هر چه سرعت خودرو بیشتر می‌شود، بلندتر می‌گردد؛ اما از آنجا که هنگام ترمزگیری وزن خودرو به سمت جلو منتقل می‌شود، فشار روی بلبرینگ تغییر کرده و ممکن است صدای آن با صدای ترمز اشتباه گرفته شود.

چرا گاهی لنت های ترمز نو صدای خرخر یا سایش می‌دهند؟

بسیار ناامیدکننده است که پس از هزینه کردن و نصب لنت نو، باز هم هنگام ترمزگیری صدای خرخر یا سایش بشنوید. این مشکل معمولاً به یکی از ۴ دلیل زیر رخ می‌دهد:

  • کیفیت پایین لنت و درصد بالای ذرات فلزی: لنت‌های ارزان‌قیمت و غیراستاندارد که در ترکیب آن‌ها از براده‌های درشت و ناهمگن آهن یا مس استفاده شده است، ذاتاً زبر و پرسر‌و‌صدا هستند و روی دیسک خش می‌اندازند.

  • نصب لنت نو روی دیسک شیاردار قدیمی: سطح لنت نو کاملاً صاف است؛ اگر فقط لنت‌ها را عوض کرده باشید اما دیسک قدیمی دارای شیارهای عمیق، پله یا ناهمواری ضخامت (که در بازار به آن تاب دیسک می‌گویند) باشد، لنت نو نمی‌تواند به درستی روی دیسک بنشیند و لبه‌های آن هنگام ترمزگیری صدا می‌دهند.

  • نصب نشدن ورقه‌های صداگیر و خارها (نکته‌ای که موقع تعمیر باید بپرسید): در پشت لنت‌های استاندارد، ورقه‌های نازک ضد ارتعاش (ورقه‌های صداگیر) و خارهای فنری قرار می‌گیرند تا مانع لرزش لنت در کالیپر شوند. هنگام تعویض لنت، از مکانیک بخواهید این ورقه‌ها و خارها را حتماً نصب کند و پین‌های کالیپر را با گریس نسوز مخصوص ترمز روان‌کاری کند.

  • آب‌بندی نادرست لنت نو: ترمزگیری‌های شدید و ناگهانی در ۲۰۰ تا ۳۰۰ کیلومتر ابتدایی پس از نصب لنت نو، پیش از آنکه سطح لنت و دیسک با هم جفت شوند، باعث داغ شدن موضعی و شیشه‌ای شدن سطح لنت نو می‌شود.

خطرات جدی رانندگی با صدای سایش فلز روی فلز

رانندگی با ترمزهایی که صدای ساییدگی آهن روی آهن می‌دهند، بسیار خطرناک است. علاوه بر اینکه فلز روی فلز اصطکاک کافی ندارد و مسافت توقف خودرو را افزایش می‌دهد، یک خطر پنهان دیگر نیز در کمین است:

انتقال حرارت شدید به روغن ترمز و خطر خالی کردن پدال

لایه‌ی اصطکاکی لنت ترمز علاوه بر متوقف کردن چرخ، مانند یک «عایق حرارتی» عمل می‌کند تا گرمای دیسک به داخل کالیپر سرایت نکند. زمانی که گوشت لنت تمام می‌شود و صفحه‌ی فولادی پشت لنت مستقیماً روی دیسک کشیده می‌شود، دمای بسیار بالایی تولید می‌گردد؛ از آنجا که فلز فولاد رسانای بسیار قوی گرماست، این حرارت شدید مستقیماً به پیستون کالیپر و روغن ترمزِ پشت آن منتقل می‌شود.

بر اساس استانداردهای فنی، روغن‌های ترمز متداول (مانند DOT 3 و DOT 4) به مرور زمان رطوبت هوا را جذب می‌کنند و نقطه‌ی جوش آن‌ها کاهش می‌یابد (حداقل نقطه‌ی جوش برای روغن نو و خشک در DOT 3 حدود ۲۰۵ درجه و در DOT 4 حدود ۲۳۰ درجه‌ی سانتی‌گراد است، اما در حالت مرطوب به ترتیب به ۱۴۰ درجه و ۱۵۵ درجه‌ی سانتی‌گراد کاهش می‌یابد). انتقال حرارت مستقیم از آهن لنت، روغن ترمز را به جوش می‌آورد و حباب‌های بخار در لوله‌های ترمز ایجاد می‌کند (پدیده‌ی قفل بخار). از آنجا که بخار برخلاف مایع تراکم‌پذیر است (فشرده می‌شود)، با فشردن پدال ترمز، نیروی پای شما صرف فشرده کردن بخار شده و قدرت ترمز ممکن است به شدت کم شود یا پدال زیر پا خالی کند. اگر در حین شنیدن این صداهای ناهنجار، ناگهان متوجه شدید که پدال ترمز بیش از حد پایین می‌رود، بلافاصله پروتکل ترمز ماشین خالی کرده! اولین اقدامات برای متوقف کردن خودرو را اجرا کنید تا از تصادف احتمالی جلوگیری نمایید.

پروتکل توقف و رانندگی اضطراری: در جاده با صدای خرخر ترمز چه کنیم؟

اگر در میانه بزرگراه یا جاده‌ای خلوت با صدای سایش فلز روی فلز مواجه شدید و باید خودرو را با کمترین ریسک به اولین نقطه‌ی امن توقف یا تعمیرگاه نزدیک برسانید، این ۴ گام را با دقت اجرا کنید:

  1. حفظ خونسردی، روشن کردن فلاشر و افزایش فاصله‌ی طولی: بلافاصله چهارراهنما (فلاشر) را روشن کنید، پا را از روی پدال گاز بردارید و فاصله‌ی طولی خود را با خودروی جلویی دست‌کم سه برابر حالت عادی افزایش دهید تا مجبور به ترمزگیری ناگهانی نشوید.

  2. استفاده از دنده‌ی پایین‌تر (ترمز موتور) برای کاهش سرعت: برای اینکه به پدال ترمز فشار نیاورید و دیسک داغ نشود، از نیروی بازدارنده‌ی موتور کمک بگیرید:

    • در خودروهای دنده دستی: پدال کلاچ را بگیرید و دنده را به صورت پله‌به‌پله به «دنده‌ی پایین‌تر» (مثلاً از ۴ به ۳ و سپس به ۲) ببرید و کلاچ را به آرامی رها کنید تا موتور سرعت چرخ‌ها را کم کند.

    • در خودروهای اتوماتیک: پا را از روی گاز بردارید و اگر گیربکس قابلیت تعویض دستی دارد (علامت منفی - در کنار دسته دنده) یا دارای حالت‌های دنده‌ی سنگین (2 یا L) است، دنده را کم کنید تا سرعت خودرو بدون درگیری شدید لنت‌ها کاهش یابد.

  3. پرهیز از ترمزهای شدید و توقف در مکانی امن: در صورت نیاز به استفاده از پدال ترمز، آن را بسیار ملایم و تدریجی لمس کنید؛ فشار ناگهانی روی دیسکی که داغ و ساییده شده، خطر آسیب و ترک خوردن دیسک را به دنبال دارد. در اولین پارکینگ یا حاشیه‌ی امن توقف کامل کنید.

  4. خنک شدن با هوای محیط (ممنوعیت ریختن آب): پس از توقف، اجازه دهید چرخ‌ها با جریان هوای محیط خنک شوند. هرگز برای خنک کردن چرخ، روی رینگ و دیسک داغ آب نریزید؛ زیرا پاشیدن آب سرد روی فلز داغ باعث شوک حرارتی، آسیب و ترک خوردن دیسک می‌شود.

تراش دیسک روکار انجام دهیم یا دیسک نو بخریم؟

وقتی خودرو را متوقف کردید و به دست مکانیک سپردید، علاوه بر تعویض لنت‌ها و سرویس پین‌های کالیپر، باید تکلیف دیسک ترمزی که خط افتاده است روشن شود. انتخاب میان «تراش دادن دیسک» و «خرید دیسک نو» به عمق شیارها و ضخامت باقی‌مانده‌ی دیسک بستگی دارد:

  • چه زمانی تراش دیسک روکار به‌صرفه و استاندارد است؟ اگر به محض شنیدن صدای خرخر توقف کرده باشید و خراش‌ها سطحی باشند، مکانیک ضخامت دیسک را با ابزار دقیق (میکرومتر) اندازه می‌گیرد و با عدد «حداقل ضخامت مجاز» که توسط سازنده روی لبه‌ی دیسک حک شده است (معمولاً با عبارت MIN TH مشخص می‌شود) مقایسه می‌کند. اگر پس از صاف کردن شیارها، ضخامت دیسک همچنان بالاتر از عدد MIN TH باقی بماند، استفاده از دستگاه «تراش دیسک روکار» (که دیسک را بدون باز کردن از روی توپی چرخ و با دقت بالا صاف می‌کند) راهکاری کاملاً استاندارد و اقتصادی است.

  • چه زمانی باید دیسک نو بخریم؟ اگر با صدای سایش آهن روی آهن به رانندگی ادامه داده باشید و شیارها عمیق شده باشند، یا ضخامت دیسک به مرز MIN TH رسیده باشد، تراشیدن دیسک خطرناک است؛ زیرا دیسک نازک‌شده توان دفع حرارت را ندارد و در ترمزهای شدید در معرض ترک خوردن و افت شدید قدرت ترمز قرار می‌گیرد. در این حالت، دیسک‌های هر دو چرخ یک محور باید به صورت جفتی با نمونه‌ی نو و استاندارد تعویض شوند.

به یاد داشته باشید که تشخیص قطعی میزان آسیب به لنت داخلی، دیسک و کالیپر بدون باز شدن چرخ و بررسی توسط مکانیک ممکن نیست. اگر هنگام ترمزگیری صدای خرخر و سایش فلزی می‌شنوید، رانندگی را ادامه ندهید؛ شما می‌توانید در هر ساعت از شبانه‌روز از طریق سامانه‌ی امداد جت درخواست خود را ثبت کنید تا نزدیک‌ترین امدادگر یا مکانیک سیار همکار در منطقه‌ی شما برای بررسی سیستم ترمز و تعویض لنت در محل اعزام شود، و یا در صورت نیاز به تراشکاری و تعویض دیسک و کالیپر، خودروی شما با یدک‌کش به تعمیرگاه منتقل شود تا سیستم ترمز خودروی شما بررسی و به شکل اصولی رفع ایراد شود.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پیمایش به بالا